Saturday, November 19, 2016

အေမရိကန္သမၼတသစ္ ေဒၚနယ္ထရန္႔ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ ဝိေရာဓိ

၂၀၁၆အေမရိကန္သမၼတ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္  ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔  ပုဂၢိဳလ္ေရးအရ ခင္မင္ရင္းႏွီးတဲ့ ဒီမိုကရက္တစ္ သမၼတေလာင္း ဟီလာရီကလင္တန္က အေရးနိမ့္သြားၿပီး ရီပတ္ဘလီကန္ကိုယ္စားျပဳ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္သူေဌးႀကီး ေဒၚနယ္ထရန္႔ အႏိုင္ရရွိခဲ့လို႔ အံ့ၾသမႈ၊ ခ်ီးက်ဴးမႈ၊ အေမရိကန္ၿမိဳ႕ႀကီး အခ်ိဳ႕မွာ ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပမႈေတြနဲ႔အတူ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ေျပာင္းလဲလာ မယ့္ စီးပြားေရး၊ ႏုိင္ငံေရးဆိုင္ရာ မူဝါဒသေဘာထား ေတြကို ကေမၻာ့ႏိုင္ငံအသီးသီးက စိတ္ဝင္စားေနၾကပါတယ္။ အဲဒီထဲမွာ ျမန္မာျပည္သူေတြလည္း ပါဝင္ေနတယ္။ အေမရိကန္သမၼတ ေရြးေကာက္ပဲြအေပၚမွာ ျမန္ မာႏုိင္ငံက စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြအပါအဝင္ ျမန္မာျပည္သူေတြ အဓိကစိတ္ဝင္စားတဲ့႐ႈေထာင့္က (ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚထားရွိမယ့္) အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရးမူဝါဒ၊ သမၼတအိုဘာမားလက္ထက္က 'ဆန္ရွင္' ႐ုပ္ သိမ္း ေပးၿပီး ကုန္သြယ္မႈဆိုင္ရာအထူးအခြင့္အေရး(GSP) ျပန္လည္ ေပးအပ္မႈေတြေပၚမွာ ေနာက္ဆက္တဲြ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈနဲ႔ ျမန္မာ ႏုိင္ငံထဲကိုစီးဝင္လာမယ့္ အေမရိကန္ကုမၸဏီမ်ား၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ မ်ားရဲ႕ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ အစရွိတာေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။



ေျပာင္းလဲလာတဲ့ အေမရိကန္ႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕ အျမင္ American Interest လို႔ေခၚတဲ့ အေမရိကန္အက်ဳိးစီးပြားေတြေပၚမွာ အေျချပဳၿပီး တည္ေဆာက္ထားတဲ့ ႏုိင္ငံျခားေရးမူဝါဒအရ အေမရိကန္ျပည္ ေထာင္စု အေနနဲ႔ အေရွ႕အာရွ-ပစိဖိတ္ဆိုင္ရာ ပင္မမူဝါဒပိုင္းမွာ အေျပာင္းအလဲ ႀကီးႀကီးမားမား ျပဳလုပ္ႏုိင္ေျခမရွိဘူးလို႔ ကြၽမ္းက်င္သူေတြက သံုးသပ္ထားၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေမရိကန္ မူဝါဒပိုင္းမွာလည္း ႀကီးႀကီးမားမား ေျပာင္းလဲႏိုင္ေျခနည္းပါးၿပီး မဟာဗ်ဴဟာအရ အေျပာင္းအလဲအနည္းငယ္သာ ရွိေကာင္းရွိလာႏိုင္တယ္။ အေမရိကန္ဆုိင္ရာ ျမန္မာႏုိင္ငံသံအမတ္ႀကီး စေကာ့မာစီရယ္ကလည္း အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းမႈကို ကူညီပံ့ပိုးမယ့္ သေဘာထားအျမင္ ကိုေတာ့ ေျပာင္းလဲမွာမဟုတ္ေၾကာင္း ေျပာဆိုထားတယ္။ တစ္ဖက္မွာလည္း သမၼတအိုဘားမား လက္ထက္က တည္ ေဆာက္ခဲ့တဲ့ အေမရိကန္- ျမန္မာဆက္ဆံေရး အနိမ့္အျမင့္ေရခ်ိန္ကို ဆက္ထိန္းထားႏုိင္ပါ့မလားဆိုတဲ့ စိုးရိမ္ေသာကအခ်ိဳ႕လည္း ရွိေနပါတယ္။


အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာ ျမန္မာလူမ်ိဳး ႏွစ္သိန္းဝန္းက်င္ အေျခစိုက္ေနထုိင္ၾကတယ္လို႔ သတင္းေတြကဆိုပါတယ္။ သူတို႔အမ်ားစုရဲ႕အျမင္ကေတာ့ သမၼတသစ္ ေဒၚနယ္ထရန္႔က ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဗဟုသုတနည္း ပါးသလို စိတ္ဝင္စားမႈလည္း အားနည္းပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သမၼတအိုဘားမား၊ ဟီလာရင္ကလင္တန္တို႔ေလာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံကို အေလးထားႏိုင္ေျခမရွိဘူးဆိုတဲ့ သံုးသပ္ခ်က္ေတြလည္းရွိေနတယ္။ အေမရိကန္ ႏုိင္ ငံေရးအသိုင္းအဝိုင္းကို ရီပတ္ဘလီကန္ အမ်ားစု လႊမ္းမိုးလာေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဆက္ဆံေရးမူဝါဒကေတာ့ သမၼတအိုဘားမား လက္ ထက္ကတည္းက ရီပတ္ဘလင္ကန္ေရာ ဒီမိုကရက္ပါ 'ဘံုအျမင္'နဲ႔ေထာက္ခံထားၾကလို႔ ႀကီးႀကီးမားမားအေျပာင္းအလဲ ျဖစ္လာ ႏုိင္ေျခနည္းပါးတယ္လို႔ ယူဆရပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အေမရိကန္ အစိုးရ မူဝါဒခ်မွတ္ရာမွာ အဓိကတြန္းအားေပးခဲ့သူေတြျဖစ္တဲ့ ဂြၽန္မက္ကိန္း၊ မက္ကြန္းနဲလ္တို႔ဟာ ရီပတ္ဘလင္ကန္အမတ္ေတြ ျဖစ္ေနၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္မွာ ရီပတ္ဘလီကန္ေတြ လႊမ္းမိုးလာတဲ့အခါ ျမန္ မာႏုိင္ငံနဲ႔ ဆက္ဆံ ေရး ပိုမိုေကာင္းမြန္တိုးတက္လာျခင္း မရွိရင္ေတာင္မွ ေလ်ာ့က်ႏိုင္ ဖြယ္မရွိဘူးဆိုတဲ့ သံုးသပ္မႈေတြလည္းရွိေနပါတယ္။


အလားတူ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚထားရွိတဲ့ ဆန္ရွင္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အဓိကပါတီႀကီးႏွစ္ခုျဖစ္တဲ့ ရီပတ္ဘလီကန္ေရာ ဒီမိုကရက္ပါ တူညီတဲ့သေဘာထားအျမင္ ရွိေနတာကိုေတြ႕ရတယ္။ဒါေၾကာင့္ ဆန္ရွင္နဲ႔ကုန္သြယ္မႈ ဆိုင္ရာ အထူးအခြင့္အေရးေပၚမွာအေျပာင္း အလဲျဖစ္လာႏိုင္ေျခနည္းပါးၿပီး အေမရိကန္အက်ိဳးစီးပြားေပၚ အေျခခံတဲ့ 'အတိုးအဆုတ္' နည္းနည္းပါးပါးေလာက္ပဲ အေလွ်ာ့အတင္းလုပ္လာႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အျခား႐ႈေထာင့္တစ္ခုကေနၾကည့္ရင္ အေမရိကန္သမၼတသစ္ျဖစ္လာမယ့္ ေဒၚနယ္ထရန္႔ဟာ လက္ေတြ႕က်တဲ့ စီးပြား ေရးလုပ္ငန္းရွင္ျဖစ္ၿပီး အေမရိကန္ဦးစားေပးမူဝါဒ(American First Policy) ကိုင္စဲြထား သူ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သမၼတအိုဘားမားနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္လုိက္ရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ထားရွိမယ့္မူဝါဒကပို မိုလက္ေတြ႕ဆန္ၿပီး အေမရိကန္အက်ိဳးစီးပြားကို ေရွ႕တန္းတင္တဲ့ ထိေတြ႕ခ်ဥ္းကပ္မႈေတြ ရွိလာႏိုင္တယ္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ထိေတြ႕ဆက္ဆံရာမွာ အေမရိကန္အတြက္အက်ိဳးရွိရင္ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္မွာျဖစ္ၿပီး သူတို႔အတြက္အက်ိဳးမရွိရင္ေတာ့ ေႏွးေကြးေအးစက္ေနေတာ့မွာ မဟုတ္ ဘဲ ျပတ္သားတဲ့ အေျဖတစ္ခုကို ထုတ္ေပးသြားဖြယ္ရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သမၼတအိုဘားမားလက္ထက္ကလို ျမန္မာႏုိင္ငံကို ဆန္ရွင္႐ုပ္သိမ္း ေပးၿပီး စီးပြားေရးအရ ရင္းႏွီးျမႇပ္ႏွံဖို႔က်ျပန္ေတာ့ အခ်ိဳသတ္အေပ်ာ့ ဆဲြေနတာမ်ိဳးကို ေဒၚ နယ္ထရန္႔လက္ထက္မွာ ေတြ႕ျမင္ရဖို႔နည္းပါး သြားတယ္။


အေကာင္းဘက္ကၾကည့္ရင္ေတာ့ သမၼတအိုဘားမားလက္ထက္ အခ်ဳိ႕ေသာကိစၥရပ္ေတြမွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက မသိက်ိဳးကြၽံျပဳထားတာေတြရွိေနတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေဒၚနယ္ထရန္႔ လက္ထက္မွာေတာ့ ပိုမိုျပတ္ သားၿပီး လက္ေတြ႕က်တဲ့ ေဆာင္ရြက္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚလာႏုိင္တယ္။ အထူးသျဖင့္ အေမရိကန္ အက်ဳိးစီးပြားကို အေျခခံတဲ့ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ၊ ထိေတြ႕ဆက္ဆံမႈေတြ ေပၚေပါက္လာႏုိင္တယ္။ အေမရိကန္-တ႐ုတ္ ဆက္ဆံေရးအေနအထားေပၚလိုက္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ဆက္ဆံေရးကိုလည္း အေလွ်ာ့အတင္းလုပ္လာႏိုင္ဖြယ္ရွိတယ္။ ဒီ႐ႈေထာင့္ကေန ခ်ဥ္းကပ္လိုက္ရင္ အေမရိကန္-ျမန္မာဆက္ဆံေရးက တ႐ုတ္-အေမရိကန္ ဆက္ဆံေရးေပၚမွာ အနည္းႏွင့္အမ်ားမူတည္ေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအေပၚ စီးပြားေရး၊ ႏုိင္ငံေရးအရ အေမရိကန္သမၼတသစ္ ေဒၚနယ္ထရန္႔ ရဲ႕အျမင္ေတြကို ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ လ်စ္လ်ဴ႐ႈလို႔မရႏိုင္တာ အ ေသအခ်ာပါ။ အေမရိကန္ ဦးစားေပးမူဝါဒအရ သမၼတသစ္ ေဒၚနယ္ထရန္႔ လက္ထက္မွာ အေမရိကန္အက်ိဳးစီးပြားကို ေရွ႕တန္းတင္မႈ ရွိလာ ႏုိင္တယ္။ အေမရိကန္ ျပည္တြင္းေရးဘက္ကို စိတ္ဝင္စားမႈ ပိုကဲ လာႏုိင္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာမ်က္ႏွာစာမွာ ေျခလွမ္းေတြ ဆုတ္ခြာလာႏိုင္ တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာ့အေရးကိစၥမွာလည္း သမၼတအိုဘားမား လက္ထက္ကေလာက္ စိတ္ဝင္စားမႈမျပေတာ့မွာကို စိုးရိမ္ရတယ္။


လက္ရွိ အေမရိကန္ျပည္တြင္းမွာ ႏိုင္ငံျခားမွလာေရာက္အေျခစိုက္သူေတြက သူတို႔အလုပ္ေတြ၊ အက်ဳိးစီးပြားေတြကို လုယူေနၾကတယ္ဆိုတဲ့အျမင္ေတြ အားေကာင္းေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေမရိကန္ ဦးစားေပးအျမင္ ကို ေရွ႕တန္းတင္လာတဲ့ ေဒၚနယ္ထရန္႔ကိုမဲ ေပးခဲ့ၾကတယ္။ ဒီအခ်က္က အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ေရွ႕ခရီးလမ္း ေပၚမွာ အနည္းနဲ႔အမ်ား လႊမ္းမိုးလာေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေမရိကန္ဘက္က အားသာလာေအာင္၊ အသာစီးရေအာင္ လုပ္ကိုင္လိုစိတ္ ျပင္းျပေနတယ္။ အေမရိကန္အခန္းက႑ကို ျမႇင့္တင္လိုတယ္။ ႏုိင္ငံတကာ ေရးရာကိစၥရပ္ေတြမွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု က်ခံသံုး စဲြေနတဲ့ ေငြေၾကးအေတာ္မ်ားမ်ားက အဓိပၸာယ္မဲ့ၿပီး အခ်ည္းႏွီးျဖဳန္းတီးေနတယ္လို႔ သမၼတသစ္ ေဒၚနယ္ထရန္႔ကဆိုပါတယ္။ အဲဒီသံုးစဲြမႈ ေတြကို အေမရိကန္အက်ဳိးစီးပြားအတြက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြအ ျဖစ္ ေျပာင္း လဲႏိုင္မယ္ဆိုရင္ ဘယ္ေလာက္ေကာင္းမြန္တိုးတက္မလဲဆိုၿပီး မဲဆြယ္ကာလမွာေျပာဆိုခဲ့တာေၾကာင့္ မထင္မွတ္ဘဲ မဲေတြရရွိခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ သမၼတအိုဘားမား လက္ထက္ကေလာက္ အာရွကို အေလး ထားႏုိင္ေျခမရွိဘူးလို႔ သံုးသပ္မႈေတြရွိလာတယ္။ ဒီအခ်က္ေပၚမွာ အက်ယ္ခ်ဲ႕လိုက္ရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ဆက္ဆံေရးကို ယခင္ကေလာက္ အေလးထားႏုိင္ေျခမရွိဘူးဆိုတဲ့ ေကာက္ခ်က္ ေတြရွိလာတယ္။ တစ္ဆက္တည္း မွာပဲ ျမန္မာႏုိင္ငံကို ပံ့ပိုးေနတဲ့ အကူအညီေတြ ေလ်ာ့နည္းက်ဆင္းသြားၿပီး ဆက္ဆံေရးအရွိန္အ ဟုန္ ေလ်ာ့က်သြားမွာကိုလည္း စိုးရိမ္ရတယ္။


စီးပြားေရးပိုင္းမွာလည္း ေဒၚနယ္ထရန္႔က ျပည္တြင္းမွာပဲ ရင္း ႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈကို ပိုမိုျပဳလုပ္ေစခ်င္တယ္။ ေရြးေကာက္ပဲြ မဲဆြယ္ကာလမွာ ေဒၚနယ္ထရန္႔က အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ စက္႐ံုအလုပ္ ႐ံုေပါင္း ၆ဝဝဝ ေက်ာ္ ပိတ္သိမ္းလိုက္ရတဲ့ကိစၥကို ေရွ႕တန္းတင္လာတယ္။ အဓိက စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြကို ျပည္တြင္းမွာပဲေျပာင္း ေရႊ႕အထိုင္ခ်လိုတဲ့ သေဘာထားေတြ ရွိေနတယ္။ ဒါမွသာ အေမရိကန္ျပည္တြင္းက အလုပ္အကိုင္အခြင့္ အလမ္း စိန္ေခၚမႈေတြကို ေျဖရွင္းေပးရာေရာက္မယ္လို႔ ႐ႈျမင္သံုးသပ္ထားတယ္။ ျပည္ပကို အေမရိကန္အရင္းအႏွီးေတြ စီးထြက္သြားမွာကို ေဒၚနယ္ထရန္႔က စိုးရိမ္ပံုရတယ္။ ျပည္တြင္းမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံရင္း အလုပ္ အကိုင္အခြင့္အလမ္းေတြကို ေဖာ္ေဆာင္ေပးဖို႔ အားသန္ ေနတယ္။ ဒီအခ်က္ေပၚမွာ အေမရိကန္ရဲ႕ ကမၻာျဖန္႔ၾကက္ စီးပြားေရး၊ ႏုိင္ငံေရးခ်ိန္ခြင္လွ်ာ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္လာမွာေတာ့ ကမၻာ့ႏုိင္ငံ အေတာ္မ်ားမ်ားကို စိုးရိမ္ၾကတယ္။ ဒါ့အျပင္ သမၼတသစ္ေဒၚနယ္ထရန္႔ လက္ထက္က်ရင္ တ႐ုတ္၊ မကၠဆီကိုႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ကုန္သြယ္ေရးမွာ အခြန္ေကာက္ခံမႈပိုင္းကို ျမႇင့္တင္ၿပီး အေမရိကန္အက်ိဳးစီးပြားကာကြယ္မႈကို ျမႇင့္တင္ လာ ႏုိင္ဖြယ္ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ အေမရိကန္သုေတသန အဖဲြ႕အစည္းတစ္ ခုက ဒီလိုလုပ္ေဆာင္ခဲ့ရင္ အေမရိကန္ဘက္မွာ အလုပ္အကိုင္ႏွစ္ သန္းေလာက္ နစ္နာဆံုး႐ံႈးႏုိင္တယ္လို႔ ေထာက္ျပထားတယ္။ ၿခံဳၾကည့္ရင္ အေမရိကန္သမၼတသစ္ ေဒၚနယ္ထရန္႔ လက္ထက္ အေမရိကန္-ျမန္မာ ဆက္ဆံေရး၊ စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း ဝယ္ေရးကိစၥရပ္ေတြကို ယတိျပတ္ခန္႔မွန္းဖို႔ ေစာေနပါေသးတယ္။ ဒါေပမဲ့ လက္ေတြ႕က်ၿပီး အက်ိဳး စီးပြားကိုအေျခခံမယ့္ ေဆာင္ရြက္ မႈပိုင္းမွာေတာ့ ပိုမိုလ်င္ျမန္စြာ ျဖစ္ထြန္းေပၚေပါက္လာႏိုင္တဲ့လမ္း ေၾကာင္းတစ္ခုေပၚမွာ ရွိေနေၾကာင္းပါ။


သက္ေမာင္ ( ႏိုင္ / စီး )

No comments:

Post a Comment