Sunday, November 20, 2016

ေဒၚနယ္ထရန္႔၏ သက္ေရာက္မႈ


အေမရိကန္သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲ၌ ေဒၚနယ္ထရန္႔ အႏိုင္ရရွိသြားျခင္းသည္ ကမၻာႀကီးအေပၚ သက္ေရာက္မႈ ႀကီးမားသကဲ့သို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအပါအ၀င္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ေဒသတြင္းကိုလည္း ႐ုိက္ခတ္ခ်က္ ႀကီးမားလာခဲ့သည္။ ပီ႐ူးႏုိင္ငံ လီမာၿမိဳ႕တြင္ ႏုိ၀င္ဘာ ၂၀ ရက္ထိ ျပဳလုပ္မည့္ အာရွ-ပစိဖိတ္စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈအဖြဲ႕ (APEC) အေပၚ လႊမ္းမိုးေနေသာ အေၾကာင္းျခင္းရာ သုံးရပ္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအပါအ၀င္ အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသတြင္း ႏိုင္ငံမ်ားအတြက္လည္း စဥ္းစားရမည့္အခ်က္မ်ား ျဖစ္လာခဲ့သည္။ ယင္းအေၾကာင္းျခင္းရာ သုံးရပ္မွာ လြတ္လပ္စြာ ကုန္သြယ္ခြင့္ သေဘာတူညီခ်က္၊ အာရွ-ပစိဖိတ္လုံျခံဳေရးႏွင့္ တ႐ုတ္ႏွင့္ဆက္ဆံေရးကိစၥတို႔ ျဖစ္သည္။

ထရန္႔က အေမရိကန္၏ အလုပ္အကုိင္အခြင့္အလမ္းမ်ားကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရန္အတြက္ ႏုိင္ငံတကာ လြတ္လပ္စြာကုန္သြယ္ခြင့္ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားကို ဖ်က္သိမ္းပစ္မည္ သို႔မဟုတ္ ျပန္လည္ညိႇႏႈိင္းမည္ဟု ကတိျပဳထားသည္။ ယင္းအခ်က္သည္ အထူးသျဖင့္ ကမၻာ့စီးပြားေရးအင္အား၏ ရာခုိင္ႏႈန္း ၆၀ နီးပါးရွိၿပီး ကမၻာ့လူဦးေရ၏ ရာခုိင္ႏႈန္း ၄၀ ရွိေသာ APEC အဖြဲ႕၀င္ ၂၁ ႏုိင္ငံအတြက္ စိုးရိမ္စရာ ျဖစ္လာသည္။ ထရန္႔၏ ေရႊ႕ကြက္မ်ားက မၾကာေတာ့သည့္ ကာလအတြင္း အေမရိကန္၏ စီးပြားေရးကို အားေကာင္းေအာင္ ျပဳလုပ္ေကာင္းျပဳလုပ္ႏုိင္မည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ကမၻာ့စီးပြားေရးႀကီးထြားမႈကို ၿခိမ္းေျခာက္ႏုိင္သည္ဟု စီးပြားေရးပညာရွင္မ်ားက ခန္႔မွန္းထားသည္။ ထရန္႔က အိုဘားမား လက္မွတ္ထိုးခဲ့သည့္ အာရွ-ပစိဖိတ္ေဒသအတြက္ ကုန္သြယ္ေရးလႈံ႕ေဆာ္မႈ ျဖစ္သည့္ ပစိဖိတ္ျဖတ္ေက်ာ္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ (TPP) စာခ်ဳပ္ကို ေၾကာက္မက္ဖြယ္ သေဘာတူညီခ်က္တစ္ရပ္ဟု ဆုိကာ ျငင္းပယ္ထားသည္။
ထရန္႔သည္ “ကမၻာ့ပုလိပ္ႀကီး” လုပ္ေနသည့္ အေမရိကန္၏ အခန္းက႑အေပၚ ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့သည္။ ဂ်ပန္ႏွင့္ ေတာင္ကိုရီးယားကဲ့သို႔ေသာ အေမရိကန္၏ မဟာမိတ္မ်ားသည္ ၎တု႔ိေဒသတြင္ အေမရိကန္က စစ္ေရး၊ စီးပြားေရးႏွင့္ သံတမန္ေရး တည္ရွိမႈမ်ားအား ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းမည္ကို စိုးရိမ္ပူပန္ေနၾကသည္။ ၎တို႔ႏုိင္ငံမ်ားက အေမရိကန္အေနျဖင့္ သူတို႔အား တ႐ုတ္၏ လႊမ္းမိုးမႈႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယား၏ ရန္လိုမႈတို႔အား ၾကံဳရေအာင္ ထားရစ္ခဲ့မည္ကို စိုးရိမ္ေနၾကသည္။ ထရန္႔က ဂ်ပန္ႏွင့္ ေတာင္ကိုရီးယားတို႔အား မိမိကိုယ္ကိုယ္ ကာကြယ္ရန္အတြက္ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္မ်ား ရယူရန္ အရိပ္အျမြက္ ေျပာၾကားခဲ့မႈေၾကာင့္ ေဒသတြင္း၌ စိုးရိမ္ပူပန္မႈမ်ားကို ျဖစ္ေပၚေစခဲ့သည္။
ေဒသတြင္း ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈ ယွဥ္ၿပိဳင္ရာ၌ တ႐ုတ္သည္ အေမရိကန္ကို အသာစီးရရွိရန္ ၎တို႔၏ ကိုယ္ပုိင္ကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္မ်ားကို အဆုိျပဳထားသည္။ တ႐ုတ္သည္ အေမရိကန္၏ ၁၂ ႏုိင္ငံပါ၀င္ေသာ TPP မွ ဖယ္ထုတ္ထားမႈ ခံရသည္။ သို႔ေသာ္ ထရန္႔က အိုဘားမား၏ သေဘာတူညီထားမႈမ်ားကို အတည္ျပဳရန္ ျငင္းဆိုခဲ့မႈေၾကာင့္ “ TPP သေဘာတူညီခ်က္ဟာ ေျခေထာ့က်ဳိး ဘဲကေလးကေန ဘဲေသေလးတစ္ေကာင္အျဖစ္ ေျပာင္းသြားပါၿပီ” ဟု IHS Global Insight သုေတသနဌာနမွ အာရွ-ပစိဖိတ္ စီးပြားေရးပညာဆုိင္ရာ အႀကီးအကဲ ရာဂ်စ္ဘီစ၀က္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ တ႐ုတ္က အာရွ-ပစိဖိတ္ဆုိင္ရာ APEC ကုန္သြယ္ေရးလြတ္လပ္မႈဇုန္ (FTAAP) ႏွင့္ ၁၆ ႏုိင္ငံပါ၀င္ေသာ ေဒသတြင္း ၿပီးျပည့္စုံေသာ စီးပြားေရးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးအဖြဲ႕ (RCEP) ကို အဆိုျပဳထားရာ ယင္းတြင္ အိႏၵိယႏုိင္ငံ ပါ၀င္ေသာ္လည္း အေမရိကန္ကို ထည့္သြင္းထားျခင္း မရွိေပ။
လက္ရိွသမၼတ အိုဘားမားလက္ထက္၌ပင္လွ်င္ ျမန္မာႏုိင္ငံအပါအ၀င္ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံမ်ားသည္ တ႐ုတ္ႏွင့္ အေမရိကန္အားၿပိဳင္မႈအၾကား၌ ပါးနပ္စြာ ရပ္တည္ရမည့္ အေနအထားအတြင္း က်ေရာက္ကာ ႐ုန္းကန္ေနခဲ့ရသည္။
အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏုိင္ငံအမ်ားအျပားႏွင့္ တ႐ုတ္တို႔ အျငင္းပြားေနသည့္ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္အေရး၌ပင္လွ်င္ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံမ်ားအဖြဲ႕ (အာဆီယံ) သည္ ေၾကညာခ်က္ မထုတ္ႏုိင္ေလာက္ေအာင္ အက်ပ္အတည္းအတြင္း က်ေရာက္ခဲ့ရသည္။ ေဒၚနယ္ထရန္႔ အေမရိကန္သမၼတျဖစ္လာမည့္အခ်ိန္၌ မူ၀ါဒအေျပာင္းအလဲမ်ား ရိွလာႏုိင္သည့္အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံအပါအ၀င္ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ တ႐ုတ္၊ အေမရိကန္တို႔ႏွင့္ ဆက္ဆံေရးအေပၚ ႀကိဳတင္ခ်ိန္ညိႇရန္ ျပင္ဆင္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ရဦးမည္ ျဖစ္သည္။ မည္သို႔ပင္ဆို ေစကာမူ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနျဖင့္လည္း ေဒၚနယ္ထရန္႔၏ သက္ေရာက္မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ တ႐ုတ္၊ အေမရိကန္တို႔ႏွင့္ ဆက္ဆံေရးအေပၚ ႀကိဳတင္ခ်ိန္ညိႇကာ ျပင္ဆင္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ထားသင့္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

No comments:

Post a Comment