Wednesday, November 23, 2016

ကုိလံဘီယာ၏ ျပင္ဆင္ထားေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူညီခ်က္

 ကုိလံဘီယာအစိုးရႏွင့္ ႏုိင္ငံ ၏အႀကီးမားဆံုးသူပုန္အုပ္စုၾကား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသေဘာတူညီခ်က္တစ္ရပ္ကုိ ကိုလံဘီယာျပည္သူ မ်ားက လူထုဆႏၵခံယူပြဲတစ္ရပ္ တြင္ ပြတ္ကာသီကာမဲျဖင့္ ပယ္ခ် ၿပီးေနာက္ သီတင္းေျခာက္ပတ္အ ၾကာတြင္ ကုိလံဘီယာသမၼတ ဟြမ္မယ္ႏ်ဴရယ္ဆန္းတုိ႔စ္က ျပင္ ဆင္ထားေသာ သေဘာတူညီခ်က္ တစ္ရပ္ကုိ ႏုိ၀င္ဘာ ၁၃-၁၄ ရက္မ်ားက ထုတ္ေဖာ္တင္ျပခဲ့သည္။ နက္႐ႈိင္းစြာ သေဘာထားကြဲျပားေနေသာ လူ႔အဖဲြ႕အစည္းတစ္ရပ္မွာပင္ အျပန္အလွန္ေဆြးေႏြးျခင္း၊ အေလွ်ာ့အတင္းအေပးအယူလုပ္ျခင္းျဖင့္ ရရိွႏိုင္ေသာ ေအာင္ျမင္မႈကို ယင္းသေဘာတူညီခ်က္ အသစ္က မီးေမာင္းထိုးသက္ေသ ခံေနရပါသည္။



အကယ္၍ သေဘာတူညီ ခ်က္တည္ၿမဲခဲ့ပါက ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္ေသာ ပဋိပကၡ၏ ဒဏ္ရာဒဏ္ခ်က္မ်ားကို စတင္ကုစားေရး ကိုလံဘီယာႏုိင္ငံသားမ်ားအတြက္ ခုိင္မာေသာ လမ္းျပေျမ ပံုခ်ေပးပါလိမ့္မည္။ ယင္းႏွင့္အတူ ပိုမုိ၍ တရားမွ်တေသာ၊ သည္းခံႏုိင္စြမ္းရိွေသာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတစ္ရပ္ကုိ ထူေထာင္ႏုိင္ပါသည္။

မစၥတာ ဆန္းတုိ႔စ္အား ေ၀ဖန္သူမ်ား၏ အဆိုျပဳခ်က္မ်ားကုိ ထပ္မံေပါင္းစပ္ထည့္သြင္းထားေသာ ျပင္ဆင္ထားသည့္ သေဘာတူညီခ်က္အား ဟာဗားနားၿမိဳ႕တြင္မာရသြန္အစည္းအေ၀းမ်ားျပဳ လုပ္ၿပီးေနာက္ ရရိွခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။အဆုိပါသေဘာတူညီခ်က္အေပၚ ျပည္လံုးကြၽတ္ဆႏၵခံယူပြဲ ထပ္မံလုပ္ေဆာင္မည္လား (သုိ႔မဟုတ္) ပါက လႊတ္ေတာ္ကပင္ အတည္ျပဳသြားမည္လားဆုိသည္မွာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းမရိွေသးေပ။

အေရးပါေသာ လိုက္ေလ်ာမႈအသစ္တစ္ခုတြင္ ကုိလံဘီယာေတာ္လွန္ေရးလက္နက္ကုိင္တပ္ဖြဲ႕(FARC)က ၎တို႔၏ ပိုင္ဆုိင္မႈပစၥည္းမ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ေၾကညာရန္ႏွင့္ ယင္းပစၥည္းမ်ားကို စြန္႔လႊတ္သြားရန္ သေဘာတူခဲ့ၾကပါ သည္။ ထိုပစၥည္းမ်ားကို ေရာင္းခ်၍ စစ္ပဲြအတြင္း ေသဆံုးဒဏ္ရာရရိွခဲ့သူမ်ားအတြက္ ေလ်ာ္ေၾကးေပးမည္ျဖစ္သည္။ မူရင္းသေဘာတူညီခ်က္တြင္ပါ၀င္ေသာ ေျမယာျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအစီအစဥ္မ်ားသည္ ေျမပုိင္ရွင္မ်ား၏ အခြင့္ အေရးမ်ားကုိ ကာကြယ္ေပးမည္ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ဥပေဒမဲ့ကုိင္တြယ္ခံရမည္မဟုတ္ေၾကာင္း သေဘာတူညီခ်က္မူၾကမ္းသစ္တြင္ ရွင္းလင္းစြာ ေဖာ္ျပထားသည္။

ႏုိင္ငံ၏ အေျခခံဥပေဒတြင္ ေပါင္းစပ္ထည့္သြင္းမည့္ သေဘာတူညီခ်က္အသစ္၏ အစိတ္အပုိင္းအခ်ိဳ႕သာ ႏုိင္ငံဥပေဒႏွင့္ ပါ၀င္ပတ္သက္သည္ဆုိျခင္းမွာ တစ္ခုတည္းေသာ ႀကီးႀကီးမားမားတည္ေဆာက္ပံုေျပာင္းလဲမႈျဖစ္သည္။ ယင္းမတုိင္မီတြင္ သေဘာတူညီခ်က္တစ္ခုလံုးအား အေျခခံဥပေဒႏွင့္ ေပါင္းစည္းေရးကို အစိုးရက စဥ္းစားခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ ထုိသုိ႔လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါက ေအာက္ေျခသိမ္းျပင္ဆင္မႈမ်ားလုပ္ရန္ အဆံုးသတ္သြားမည္ဟု ေ၀ဖန္သူ မ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

မူရင္း သေဘာတူညီခ်က္၏ ျပ႒ာန္းခ်က္ႏွစ္ရပ္ျဖစ္ေသာ အသြင္ကူးေျပာင္းစဥ္ကာလ တရားေရးစနစ္ႏွင့္ FARC ေခါင္းေဆာင္မ်ားအား ႏုိင္ငံေရးတြင္ ပါ၀င္ခြင့္ ျပဳေရး ယႏၲရားကိုမူ အနည္းငယ္ ေျပာင္းလဲထားသည္။ ယင္းမွာ သေဘာတူညီခ်က္ကုိ ဆန္႔က်င္မဲဆြယ္ခဲ့ေသာ ႏုိင္ငံေရးအုပ္စုမ်ား၏ စုိးရိမ္မႈကို တုံ႔ျပန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ တရားေရးစနစ္၏ ပင္မမ႑ိဳင္ျဖစ္ေသာ အထူးခံု႐ံုးတြင္ ႏုိင္ငံျခား ဂ်ဴရီလူႀကီးမ်ားပါ၀င္ရန္ သတ္မွတ္ခ်က္ကုိ ဖယ္ရွားရန္ အစုိးရဘက္က သေဘာတူခဲ့သည္။ ယခုအခါခံု႐ံုးတြင္ ကိုလံဘီယာတရား သူႀကီးမ်ားသာ ပါ၀င္ေတာ့မည္ ျဖစ္သည္။ ထို႔အျပင္ အထူးခံု႐ံုး သည္ ၎၏ သက္တမ္းပထမ ၂ ႏွစ္အတြင္း အမႈအခင္းသစ္မ်ားကုိ ကုိင္တြယ္သြားမည္ျဖစ္ကာ ၁၀ ႏွစ္အတြင္း ၎တို႔၏ လုပ္ငန္းမ်ား ကို အၿပီးသတ္ေဆာင္ရြက္ေရးအခ်က္ကိုလည္း ထည့္သြင္းခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အထူးခံု႐ံုး၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို ကိုလံဘီယာ၏ အျမင့္ဆံုးတရား႐ံုးကသာ ျပန္ လည္သံုးသပ္သြားမည္ျဖစ္သည္။

ေလးနက္ေသာ ျပစ္မႈမ်ားက်ဴးလြန္ခဲ့သည့္ FARC ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္းမ်ားအား ႏုိင္ငံေရး႐ံုးမ်ားအတြက္ ပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ မေပးေရး မူရင္းသေဘာတူညီ ခ်က္ကို ေ၀ဖန္သူမ်ားက ေစာဒက တက္ၾကေသာ္လည္း ယင္းကိစၥ တြင္ အစိုးရဘက္ကေရာ၊ FARC အဖြဲ႕ဘက္ကပါ အေလွ်ာ့ေပးရန္ စိတ္အားမထက္သန္ၾကေပ။ (ေသးငယ္ေသာ လုိက္ေလ်ာမႈ တစ္ခုမွာ FARC အဖြဲ႕၏ ႏုိင္ငံေရး ပါတီသစ္သည္ မူလက စီစဥ္ထား သလို ရန္ပံုေငြမရဟူေသာ အခ်က္ ျဖစ္သည္) ထိုအခ်က္ကို ကာကြယ္ျခင္းမွာ ႏွစ္ဖက္စလံုးဘက္က မွန္ကန္ပါသည္။ စစ္ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္ခဲ့သူမ်ား လႊတ္ေတာ္အတြင္း ၀င္ေရာက္ေနရာယူမည္ကုိ ကိုလံဘီယာႏုိင္ငံသားမ်ားက မ႐ႈဆိတ္ေသာ္လည္း ၎တို႔အား စစ္ေျမ ျပင္တြင္ တိုက္ပြဲ၀င္ေစျခင္းထက္ ႏုိင္ငံေရးနယ္ပယ္အတြင္း တုိက္ပြဲ၀င္ခုိင္းျခင္းက ပိုေကာင္းေၾကာင္း ၎တို႔အေနျဖင့္ နားလည္သင့္ပါသည္။

‘‘ေအာက္တိုဘာ ၂ ရက္လူထု ဆႏၵခံယူပြဲမတုိင္မီ ေထာင္လႊားမႈအနီးပင္ ခ်ဥ္းကပ္ေနေသာ ယံုၾကည္စိတ္ခ်မႈျပသခဲ့ေသာ မစၥတာ ဆန္းတို႔စ္က ယခုအခါယင္းအေၾကာင္းကို ႏွိမ့္ႏွိမ့္ခ်ခ်ျဖင့္ တုံ႔ျပန္ပါသည္။

‘‘ျပန္ေျပာင္းစဥ္းစားၾကည့္မယ္ဆုိရင္ ျပည္လံုးကြၽတ္ဆႏၵခံယူပြဲရလဒ္ေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အားလံုးေပါင္းစည္းလာေစဖို႔ အခြင့္အေရးေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒီကိစၥမွာ ပါ၀င္ပတ္သက္သူအားလံုးက စိတ္ႏွလံုးေကာင္းျပသၿပီး အျပဳသေဘာရပ္တည္ခဲ့ၾကတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးဥပကာရ တင္ရိွပါေၾကာင္း ကြၽန္ေတာ္ေျပာၾကားလိုပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ‘NO’ဆုိ ၿပီး မဲေပးခဲ့ၾကတဲ့သူေတြကုိပါ’’ဟု သမၼတက မိန္႔ခြန္းတစ္ရပ္တြင္  ေျပာၾကားသည္။

ႏွစ္ေပါင္း (၅၀) ေက်ာ္ၾကာ စစ္ပြဲအဆံုးသတ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ကုိ အစိုးရႏွင့္ FARC သူပုန္မ်ားၾကား ၾသဂုတ္အတြင္း သေဘာတူညီခဲ့ၾကၿပီး စက္တင္ဘာ ၂၆ ရက္တြင္ တရား၀င္လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့သည္။ စုစုေပါင္း ၂၉၇ စာမ်က္ႏွာရိွေသာ သေဘာတူညီခ်က္ကုိ မဲခြဲမႈမတုိင္မီ လူသိရွင္ၾကား ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္မဲဆႏၵရွင္ ၅၀ ဒသမ ၂ ရာခိုင္ႏႈန္းကယင္းကုိ ပယ္ခ်ခဲ့ၿပီး ၄၉ ဒသမ ၈ ရာခုိင္ႏႈန္းက ေထာက္ခံခဲ့ကာၿငိမ္းခ်မ္းေရးသေဘာတူညီခ်က္ကုိ ပယ္ခ်သူမ်ားဘက္က ပြတ္ကာသီကာ အႏိုင္ရရိွသြားခဲ့သည္။

မူလသေဘာတူညီခ်က္ကုိပယ္ခ်ၿပီး သမၼတ ဆန္းတို႔စ္အား အျပင္းထန္ဆံုးေ၀ဖန္ခဲ့သူ သမၼတ ေဟာင္းအယ္လ္ဗာ႐ုိအူရီဘီအား သေဘာတူညီမႈအသစ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ မစၥတာ ဆန္းတို႔စ္က စိတ္ရွည္လက္ရွည္ရွင္းျပခဲ့ၿပီးေနာက္ ၎ထံမွ မည္သည့္ေ၀ဖန္ခ်က္မွ ထြက္မလာေသးေပ။

သေဘာတူညီခ်က္အသစ္ရရိွခဲ့ျခင္းအတြက္ မစၥတာ အူရီဘီမွာ ခ်ီးက်ဴးေထာမနာရရိွဖြယ္ရိွပါသည္။ သုိ႔ေသာ္သေဘာတူညီခ်က္အသစ္အား ေအာင္ျမင္စြာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေရးမွာမူ လူတုိင္းအတြက္ ေကာင္းမြန္ေသာ အဆံုးသတ္မႈရရိွေရး ကုိလံဘီယာ ေခါင္းေဆာင္အားလံုး၏ စိတ္အားထက္သန္မႈေပၚ မူတည္ေနပါေတာ့သည္။ ၾကည္ေနဝင္းမင္း

Ref:NY Times

No comments:

Post a Comment